We live in a world of borders 

(Thomas Nail, Theory of the Border, Oxford, 2016, p. 1)

De grens is datgene waar het wezen van iets of iemand aanvangt, van waaruit iets begint te ‘zijn’. Grenzen komen voor in alle domeinen van het leven (persoonlijk, maatschappelijk en internationaal). Het is ook "de vruchtbaarste plek om kennis te verwerven" (Paul Tillich). Grenzen zijn van altijd en van overal, in alle levensferen en bij alle activiteiten van de mens (‘m/gr/ens’). Grenzen scheppen en scheiden mensen en culturen (Erika Flatland, Muurvast achter de grens, in De Standaard, 24 februari 2017).

De studie van grenzen, de limologie (Jacques Claes noemde het, met een even mooi woord, de ‘finigrafie’), is de laatste eeuw nooit echt weg geweest maar heeft door de internationale en maatschappelijke evoluties het laatste decennium een hernieuwde schwung gekregen, ongeacht of we, na vertikaal geïntegreerde imperiums en horizontaal onderling afhankelijke staten, op weg zijn naar wereldomvattende netwerk-connectiviteit die de traditionele kaart met nationale grenzen zal vervangen, of juist niet (meer).

Grenzen worden dan ook wetenschappelijk bestudeerd, door de limologie. Hier vindt u meer over (de rationale voor) deze wetenschapstak: 0_onderwerp.pdf (46,6 kB)

In de hoop dat de limologie ook in Vlaanderen de wetenschappelijke aandacht zal krijgen die het verdient, wil deze webstek u op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen ter zake door middel van een permanent geactualiseerde en zo exhaustief mogelijk bibliografische wegwijzer.

Hij bouwt voor op een gepubliceerde heuristische gids voor de studie van alle facetten van (de geschiedenis van) de grens:

L. Boeva, Grenzen. Een historische gids, Antwerpen, Peristyle, 2017, ill., 263 pp.

Hierin vindt u de beschrijving en duiding van (de geschiedenis van) grenzen met telkens aansluitend de voornaamste bronnen. De publicatie is verkrijgbaar langs het ADVN in Antwerpen: cf. https://advn.be/nl/publiek/publicaties/grenzen-een-historische-gids . 

Op deze webstek worden de gegevens uit die publicatie voortdurend aangevuld, zowel inhoudelijk als bibliografisch, zodat er een actuele én exhaustieve gids voor de studie van grenzen beschikbaar is.

Er zijn drie grote onderdelen:  hett eerste deel beschrijft grenzen zoals die door de tijd gevormd werden, in het tweede deel komen de permanente of recurrente kenmerken aan bod en het laatste deel behandelt de kenmerken verbonden met plaats. De gedetailleerde indeling vindt u hier: 0_structuur.pdf (64,6 kB).

Elk thema bevat de volgende onderdelen: een inleiding, een inhoudelijke pdf ["Inhoud"] en een (beredeneerde) bibliografische pdf ["Leeswijzer"] – de aanvullingen op het boek zijn in in het groen. Let wel: dit is een werk in voorbereiding zodat niet alle onderdelen reeds op die wijze gestructureerd werden.

Er zijn (en komen steeds meer) wereldwijd (maar vooral in Europa) een aantal instituten en projecten, die grenzen bestuderen (en de resultaten via onder meer websites  verspreiden): ze komen allemaal, verspreid over deze website, aan bod. Veelal zijn ze politiek-geografisch van aard. Er is echter geen website die àlle aspecten van de grens behandelt. Deze webstek wil – alvast voor het Nederlandse taalgebied –  dan ook over de volgende jaren die lacune bestendig opvullen, met nadruk op de historiografie en vanuit een heuristisch perspectief.